KDOBlog

NOTLAR

Bir Ahlak Bilimi Olarak Tasavvuf

Ortaçağ İslam dünyasında, özellikle 8. ve 13. yüzyılları arasında yapılan araştırmalar ve çalışmalar, bu dönemin İslam’ın altın çağı olarak adlandırılmasını sağlamıştır. Nitekim bu dönemlerde yapılan fetihler neticesinde yeni kültür ve bilim havzalarıyla karşılaşılmış, farklı fikri...

Ahlaki/Etik Kurallar Evresel Olabilir Mi?

Ahlâk; sözlükte “huy, seciye, tabiat, mizaç, karakter” gibi anlamlara gelen hulk veya huluk kelimesinin çoğuludur. Bir terim olarak ise “insanın iyi veya kötü olarak nitelendirilmesine sebep olan manevi vasıfları, huyları ve bunların etkisiyle ortaya koyduğu iradeli davranışlarının bütününe” verilen...

İtikadi Konularda Eş’ari Nazariyesi

İtikadi konuların sahabe devrinden sonra  tartışılmaya açılması, önemli hadiselere yol açmıştır. Bu konulardaki görüşleri doğrultusunda topluluklar, zamanla; ‘Kaderiyye, Mu’tezile,Cehmiyye ve Mürcie’ gibi adlarla anılmaya başlanmıştır. Tartışılmaya tabi tutulan...

Kelâbâzi ve Tasavvuf Düşüncesi

Tasavvuf ilminin önemli kaynak eserlerinden biri de Kelâbâzî’nin (380/990) Ta’arruf li-mezhebi ehli’t-tasavvuf adlı eseridir. Kelâbâzî dönemiyle ilgili çeşitli gözlemlerde bulunmuş ve eserdeki amacının sûfilerin itikadî görüşünün Sünnîlik olduğunu açıklamak olduğunu dile getirmiştir. O,...

Avrupa’da Üç İlahi Dİn ve Üç Farklı Tanrı Tasavvuru; İbnü’l-Arabi, Descartes ve Spinoza*

Düşünürler ve yazarlar dünyasında ait oldukları ekollerin seyrini değiştirecek yeni yöntemler geliştiren isimlerin bağlı bulundukları coğrafya, din ve okul gibi düşünceyi şekillendirici temel...

Hakîm et-Tirmizî ve Beyânu'l-Fark

Türkçede ‘bilge’ demek olan hakîm sıfatına sahip ve sıfatı ismini önceleyen büyük şahsiyet Muhammed b. Ali el-Hakîm et-Tirmizî (ö. 320/932) tasavvuf tarihinde velayet kavramıyla tanınmış bir mutasavvıftır. Erken dönem İslam düşüncesinin en üretken isimlerinden...

Beyanü’l-Fark Üzerine: Kalbin Makamları

“Dikkat edin! Vücutta öyle bir et parçası vardır ki, o iyi/doğru/düzgün olursa bütün vücut iyi/doğru/düzgün olur; o bozulursa bütün vücut bozulur. Dikkat edin! O, kalptir.” Arapça bir kelime olan ‘kalb’ sözlükte bir hâlden bir hâle...

Mukaddime Üzerine: İslamî İlimlere Diğer Dinlerin Naklî İlimlerinin Üstünde Bir Konum Kazandıran Hususlar

İslam düşünce geleneğinde önemli bir yere sahip olan ilimler tasnifi, Süryanice veYunanca’dan Arapça’ya tercüme edilen eserlerle başlamıştır. Müslümanlar, bir ilimler tasnifine ve...

Özgürlük Çıkmazı

İnsanın fiilleri ve özgürlüğü sorununun temelinde kader bahsinin çıkmazları yatar. İrade, tercih, kudret ve bunların sonucu olarak sorumluluk kavramları hakiki bir fail arayışını iktiza etmiştir. Bu konuya dair erken dönemlerde çeşitli yaklaşımların varlığını görüyoruz. En temel ayrışma olarak...

Bilgi Mümkün Müdür?

İnsanlar her devirde hakikati bulma çabası içerisinde olmuşlardır. Zira düşünmenin temel meselesi bilgi ve hakikat sorunudur. İngiliz filozof Bertrand Russell “Felsefe Meseleleri” adlı yapıtına “Dünyada aklı başında bir adamın şüphe edemeyeceği kadar kesin bilgi var mıdır?” sorusuyla başlar...